Nasi powstańcy. Władysław Wawrzyniak z Antonina zapisał się na kartach historii

Łukasz Cichy
Łukasz Cichy
arch. Muzeum Regionalnego im. Hieronima Ławniczaka w Krotoszynie
Warto wiedzieć więcej o swojej małej ojczyźnie i ludziach z nią związanych. Dziś przedstawiamy pierwszego dowódcę 12 Pułku Strzelców Wielkopolskich, weterana trzech wojen i Powstania Wielkopolskiego - majora Władysława Wawrzyniaka (1890-1940) z Antonina!

Władysław Jan Nepomucen Wawrzyniak urodził się 15 maja 1890 r. w Antoninie koło Ostrowa Wielkopolskiego, jako syn kolejarza Ludwika Wawrzyniaka i Józefy z Rosińskich. Uczył się w Królewskim Gimnazjum w Ostrowie Wielkopolskim, gdzie w 1911 r. zdał maturę. W szkole był w latach 1909-1911 prezesem tajnego Towarzystwa Tomasza Zana. Za jego prezesury koło połączyło się z kołem w konwikcie arcybiskupim. Później studiował prawo w Monachium i Wrocławiu. Należał tam do Związku Młodzieży Polskiej „Zet”. W 1914 r. został zwerbowany do armii niemieckiej. Po ukończeniu szkoły w Biedrusku mianowano go podporucznikiem rezerwy, a później wysłano na front zachodni. Był tam dowódcą 2 kompanii 17 Pułku Piechoty (2. Kompagnie Infanterie-Regiment 17). 26 października 1915 r. został lekko ranny. 15 listopada 1917 r. został ponownie lekko ranny (wówczas nadal posiadał stopień podporucznika rezerwy). Do Ostrowa Wielkopolskiego wrócił w listopadzie 1918 r. Włączył się w działania powstawania Republiki Ostrowskiej i został nawet dowódcą 1 Pułku Piechoty Polskiej, który później został rozwiązany. Po wybuchu Powstania Wielkopolskiego włączył się w działania.

W nocy z 30 na 31 grudnia 1918 r. zniósł szlabany graniczne pomiędzy Szczypiornem a Skalmierzycami i zmusił Niemców do wycofania się z Ostrowa Wielkopolskiego. 7 stycznia 1919 r. powstał VII Okręg Wojskowy (ostrowski). Komendantem został podporucznik Władysław Wawrzyniak, a szefem sztabu podporucznik Zygmunt Wieliczka. Wawrzyniak był szefem frontu południowego aż do 13 lutego 1919 r., kiedy zastąpił go pułkownik Adolf Jan Kuczewski. Faktycznie od 12 listopada 1918 r. aż do 24 lipca 1920 r. Władysław Wawrzyniak był dowódcą 12 Pułku Strzelców Wielkopolskich, który został przemianowany w 70 Pułk Piechoty Wielkopolskiej. Dowodził Powstaniem Wielkopolskim na terenie frontu południowego, czyli też w Krotoszynie, a potem na czele pułku walczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Krotoszynianie służyli głównie w II batalionie tego pułku. 5 maja 1919 r. Władysław Wawrzyniak został porucznikiem, a 1 czerwca 1919 r. - kapitanem. W 1920 r. był komendantem wojskowym w Grudziądzu, a do 1921 r. Przed 1923 r. został mianowany na stopień majora. W 1923 r. był dowódcą III batalionu 68 Pułku Piechoty, a w 1924 r. dowódca tej jednostki był już mjr Stanisław Śliwiński, a Wawrzyniak nie miał dokładnej funkcji. Od 1925 r. dowodził batalionami najpierw w 58 Pułku Piechoty Wielkopolskiej, a potem w 57 Pułku Piechoty Wielkopolskiej Karola II Króla Rumunii. W 1928 r. dowodził III batalionem 35 Pułku Piechoty. W 1929 r. przeszedł w stan spoczynku. W 1925 r. ożenił się z Martą Matuszewską i był handlarzem w Buku.

Pełnił od 1937 r. komisaryczne funkcje burmistrzów, najpierw w Opalenicy, a później we Lwówku. W 1939 r. zgłosił się ochotniczo do Wojska Polskiego. W nieznanych okolicznościach trafił do niewoli sowieckiej. Został osadzony w Kozielsku i zginął w Katyniu wiosną 1940 r. Odznaczony był Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari (1922, nr 4819), Krzyżem Niepodległości (1932) oraz Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (2/1142).

Opracowano na podstawie „Słownika Biograficznego członków tajnych towarzystw gimnazjalnych w Wielkim Księstwie Poznańskim 1850-1918”, Mariana Paluszkiewicza i Jerzego Szewsa (Poznań 2000), danych z niemieckich list rannych w czasie I wojny światowej, aktów metrykalnych dostępnych w Bazie Systemu Indeksacji Archiwalnej, Rocznika Oficerskiego 1923, Rocznika Oficerskiego 1924 oraz Rocznika Oficerskiego 1928.

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3